Có nhiều bà mẹ vừa chăm con nhỏ vừa làm việc (working Mama) đang làm việc tại các địa điểm điều dưỡng chăm sóc, nhưng cách làm việc của họ khá khác nhau.
Ví dụ, dịch vụ phúc lợi dành cho người già ở nơi gần gũi gắn bó với họ , mô hình nhỏ đa chức năng “Aoicare” kết hợp cả dịch vụ tới điều dưỡng trong ngày, ngoại trú thăm khám, và ngủ lại, và công ty cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế “Youstyle Laboratory” chấp nhận việc dẫn con nhỏ cùng đi làm.
Làm thế nào để các bà mẹ làm việc trong một môi trường mà họ có thể ở cùng với con của họ? Lần này, tôi sẽ kể cho bạn về nơi làm việc điều dưỡng chăm sóc mà bạn không biết.
Cuộc phỏng vấn đầu tiên là với cô Shiina Moe, người làm việc tại “Aoicare”, dịch vụ phúc lợi cho người già ở thành phố Fujisawa, tỉnh Kanagawa. Cô được sinh ra từ một người mẹ làm việc tại cơ sở này và hiện tại chính bà cũng đang tiếp tục làm việc tại đây.
––Cô Shiina, hãy cho biết lý do cô làm việc tại Aoicare?
“Trường hợp của tôi có chút đặc biệt, từ khi tôi còn là một đứa trẻ tôi đã thấy rất gần bóng dáng mẹ làm việc tại Aoicare. Mẹ tôi là một bà mẹ đơn thân và đã nuôi ba chị em, từ khi tôi còn là học sinh trung học thay vì về nhà, tôi đã đến nơi mẹ làm việc. Sau khi tôi trở thành học sinh cấp ba, tôi tự nhiên bắt đầu nghĩ: "Mình, nếu làm việc ở đây thì thật là tốt", tôi đã nói chuyện với giám đốc "Cháu có thể làm việc ở đây được không?", và sau khi tốt nghiệp, tôi bắt đầu làm việc ở đây.”
––Sau khi làm việc thì ấn tượng về Aoicare có thay đổi không?
“Không có gì thay đổi, và đối với tôi vẫn ấn tượng nơi đây như là ngôi nhà của tôi, như nhà của bà. Chính vì vậy cho đến bây giờ hơn cả ý nghĩa “Đi làm việc điều dưỡng chăm sóc”, trong tôi là cảm giác mạnh mẽ hơn với một ý nghĩa tuyệt vời rằng “Tôi đang trải nghiệm tại nơi mình đến chơi cùng với những người bà đang gặp rắc rối tại đó”. So với ý nghĩa điều dưỡng chăm sóc, tôi đang làm việc với cảm giác như là “tôi đang giúp đỡ một chút thôi”.”

––Trước khi sinh con, cô đã làm việc như thế nào?
“Đối với tôi, Aoicare là nơi có nhiều người tôi tin tưởng và đó là một nơi an toàn. Tôi đã nghỉ thai sản, nhưng cho dù ở nhà tôi không cảm thấy thoải mái, bởi vì tôi có thể cảm thấy an tâm vì có những người thân quen với tôi ở đây, nên tôi đã đến đây cho đến ngày trước khi sinh. Tôi thấy rằng cho dù có đau đẻ chuyển dạ cũng sẽ ổn vì mọi người đều ở đây… Cuối cùng, cơn đau đẻ chuyển dạ đã đến vào đêm tôi trở về nhà.”
––Cô đã quay lại làm việc vào thời gian nào?
“Tôi đã quay lại làm việc hoàn toàn từ khi con được 3 tháng tuổi, nhưng sau sinh khoảng 1 tháng tôi đã thường có mặt tại đây. Trong khi tôi lo lắng về việc nuôi đứa con đầu lòng của mình, nếu đến đây không chỉ có mẹ tôi mà còn có một cảm giác an tâm khi cả những người bà đang sử dụng dịch vụ sẽ cùng chăm sóc đứa trẻ. Các bà đã có rất nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống, giúp tôi tắm cho đứa trẻ, hỗ trợ tôi, người đang rất lo lắng và căng thẳng khi nuôi đứa con đầu lòng.”

––Hiện tại cô đang dẫn cả con thứ hai đi làm cùng, có điều gì thay đổi vì có những đứa trẻ trong cơ sở không?
“Các bà yêu thương con tôi như đứa cháu thực sự của mình. Có bà có những thăng trầm và khi không biết phải làm gì, khuôn mặt bà thường nghiêm nghị, nhưng khi con gái tôi đến thì khuôn mặt bà ngay lập tức thay đổi, cười một cách rạng rỡ. Khi tôi mắng con gái, có bà bảo vệ con gái tôi “Tại sao cháu lại tức giận?”. Trong đó không phải tất cả đều toàn vẹn, cũng có người không thích trẻ con nên tôi cũng có những rắc rối… nhưng khi nhìn thấy có người hạnh phúc như thế, tôi lại nghĩ rằng thật là tốt khi các con gái của tôi đã ở với các bà.”
––Đối với những đứa trẻ có nhiều ảnh hưởng tốt không?
“Bọn trẻ thực sự hay nhìn vào những gì người lớn làm. Với đối phương là người bà thính lực kém, chúng tự nhiên kề vào tai nói to thật to, khi có bà phải chống gậy và đi vệ sinh thì chúng luôn nhắc “Bà đừng quên gậy nhé”. Mặc dù tôi không đặc biệt dạy chúng cách sử dụng đũa, nhưng chúng có thể nhìn thấy các bà và học một cách tự nhiên và sử dụng đũa rất giỏi. Đó cũng trở thành điều để dạy bọn trẻ và tôi thực sự biết ơn.”
––Cô đã làm việc với những nhân viên khác thế nào?
"Thật là tốt khi những người xung quanh tôi đều thông cảm. Khi tôi phải đón và trả người sử dụng dịch vụ, mọi người không chỉ thay tôi chăm sóc bọn trẻ, mà bọn trẻ cũng được tự do đi lại xung quanh trong cơ sở nên khi tôi ở cơ sở khác mọi người cũng hỗ trợ bọn trẻ. Khi tôi còn là học sinh trung học cơ sở, tôi đã đến thăm một viện dưỡng lão nào đó để lấy kinh nghiệm làm việc. Tôi đã ngạc nhiên vì ở nơi đó người sử dụng dịch vụ không thể ra vào một cách tự do và tắm một cách thong thả. Đối với tôi, cảnh tượng tôi nhìn thấy ở Aoicare là điều đương nhiên. Kể từ đó, như là một người sử dụng, tôi cảm thấy rằng thật sự là tuyệt vời với nơi mà người ta có thể làm điều mình muốn làm.”

––Xin vui lòng cho chúng tôi biết về sự hấp dẫn và động lực của công việc điều dưỡng chăm sóc của cô Shiina.
“Tôi hạnh phúc nhất khi thấy các bà cười và nói cảm ơn. Khi tôi làm việc lần đầu tiên, mẹ tôi nói “Những người mắc chứng suy giảm trí nhớ thường nhớ tới những chuyện buồn và khó khăn hơn là chuyện vui”, kể từ đó, tôi đã làm việc trong khi suy nghĩ “tôi tạo cho mọi người có nhiều ký ức vui vẻ”. Mọi người có thể quên, nhưng tôi muốn biến những chuyện buồn thành tiếng cười và mọi người có khoảng thời gian vui vẻ bên nhau.”

Tiếp theo, người phỏng vấn thứ hai là Michinoshita Chiharu, người làm việc tại chi nhánh Tsuchiya Wakamiya dịch vụ điều dưỡng chăm sóc ngoại trú, nơi tập trung người mắc chứng suy giảm trí nhớ (được quản lý bởi Youstyle Laboratory). Cô có kế hoạch chỉ sử dụng chứng chỉ làm việc vào cuối tuần, nhưng vì lý do gì cô đã dẫn những đứa trẻ đi làm vào cả các ngày trong tuần?
––Lý do mà cô Michinoshita muốn làm việc điều dưỡng chăm sóc là gì?
“Tôi đã từng làm việc tại một viện dưỡng lão đặc biệt khoảng 10 năm trước khi tôi sinh con gái lớn. Tôi đã chọn việc điều dưỡng chăm sóc là vì bà tôi mắc chứng suy giảm trí nhớ khi tôi còn là học sinh trung học cơ sở. Tôi muốn giúp mẹ tôi cho dù chỉ là một chút nên tôi thi lấy chứng chỉ dành cho hộ lý điều dưỡng chăm sóc tại trường dạy nghề. Bà tôi đã mất trước khi tôi lấy được chứng chỉ, nhưng tôi vui khi thấy nụ cười của người sử dụng dịch vụ và cho rằng đây là thiên chức của mình. Chính vì vậy, sau khi sinh tôi muốn làm công việc tương tự cho dù chồng tôi chỉ nghỉ vào ngày thứ bảy…trong cuộc phỏng vấn, tôi được đề nghị rằng “Cô có muốn dẫn con đi làm vài ngày một tuần không?”. Kể từ đó, tôi đã làm việc 2-3 ngày một tuần, bao gồm các ngày trong tuần.”
––Cô đã không làm việc bao lâu rồi?
“Tôi đã không làm việc tròn bốn năm. Lúc đầu, tôi đã lo lắng rằng tôi thực sự có thể dẫn đứa trẻ cùng đi làm hay không, nhưng trưởng bộ phận là người yêu trẻ và hầu như đã giúp tôi chăm sóc đứa trẻ. Đặc biệt vì con út của tôi mới được 1 tuổi 10 tháng, đó là khoảng thời gian cần được chăm sóc, nhưng khi tôi bận, ông đã thay tôi ôm dỗ dành, chơi và cho đứa nhỏ ngủ… Dẫn con nhỏ cùng đi làm như tôi hình như là trường hợp đầu tiên, nhưng mọi người thực sự luôn hỗ trợ tôi.”

––Chúng ta cùng phỏng vấn trưởng bộ phận Sasajima. Tại sao ông lại chấp nhận việc dẫn con nhỏ cùng đi làm đầu tiên này?
Sasajima: “Người có chứng chỉ hộ lý điều dưỡng chăm sóc và có kinh nghiệm làm việc tại viện dưỡng lão 10 năm không có nhiều. Người có kinh nghiệm như vậy mà không thể làm việc vì con nhỏ là điều trở ngại thì thật đáng tiếc. Tôi cũng thích trẻ con và tôi có một đứa con trai bằng tuổi, tôi cảm thấy rằng mình sẽ giải quyết được nếu có việc gì đó, vì vậy tôi đã đề nghị muốn cô ấy làm việc.”
––Việc đến dịch vụ điều dưỡng chăm sóc ngoại trú có làm những đứa trẻ thay đổi gì không?
“Bởi vì luôn được người lớn vây xung quanh, nên bọn trẻ lớn lên trở thành những đứa trẻ không rụt rè và không sợ người lạ. Đặc biệt con gái lớn của tôi cũng biết chăm sóc người khác. Những người sử dụng dịch vụ mắc chứng bệnh suy giảm trí nhớ có nhiều việc tỉ mỉ như gấp giấy. Vì con gái lớn của tôi rất khéo tay nên đứa nhỏ trở thành “cô giáo dạy gấp giấy”. Đứa nhỏ đi quanh bàn nơi có người sử dụng dịch vụ và chỉ cho từng người cách gấp giấy khuôn mặt buổi sáng và hoa cẩm tú cầu.”

––Những người sử dụng dịch vụ có phản ứng thế nào về môi trường có những đứa trẻ?
“Có nhiều người sử dụng dịch vụ cũng thích trẻ em, ngay cả những người không có mấy cảm xúc cũng cười vui vẻ hoặc nói chuyện với bọn trẻ. Khi bọn trẻ cùng đi dạo, một số người cho dù mắc chứng suy giảm nhớ cũng nhớ rằng “tôi đã nắm tay bọn trẻ đi dạo”, và tôi cho rằng đối với người sử dụng dịch vụ, đó là một ký ức đẹp.”
––Hiện tại ở chi nhánh này người dẫn con nhỏ đi làm chỉ có cô Michinoshita phải không?
“Hiện tại tôi là người duy nhất, nhưng nhiều lần tôi đã giới thiệu với những người bạn mà họ băn khoăn rằng “Tôi liệu có làm được không”, nên cũng có một số người đã dẫn con nhỏ cùng đi làm theo cách tương tự. Cho đến nay, có khoảng 9 người… Có một cảm giác rằng có bao nhiêu trẻ nhỏ thì tất cả mọi người đều có thể nuôi dưỡng chúng. Vì những người sử dụng dịch vụ hầu hết là những người có thể tự làm những việc của bản thân, nên rất dễ để giới thiệu với ngay cả những người không có bằng cấp hay kinh nghiệm.”

––Hãy chia sẻ cho chúng tôi biết động lực trong công việc của cô.
“Đối với tôi và bọn trẻ, nơi làm việc mà tôi có thể dẫn bọn trẻ đi làm này là một ngôi nhà khác. Tôi cảm giác những người sử dụng dịch vụ như là người thân nên tôi vui và không có gì phải lo lắng khi nhìn thấy mọi người có thể làm được những việc mà trước đó họ không thể làm hay họ có thể cố gắng tự làm một việc bằng sức lực của chính họ. Công việc này là một phần của cuộc sống của tôi và tôi không thể nghĩ đến bất kỳ công việc nào khác. Tôi yên tâm rằng bọn trẻ luôn ở trong tầm mắt và tôi muốn tiếp tục làm việc như thế này trong một khoảng thời gian nữa.”
Cảm giác điểm chung trong hai cuộc nói chuyện này là “Nơi làm việc = nhà của chính mình”. Bởi vì đó là nhà của chính mình, nên người sử dụng dịch vụ hay những nhân viên giống như một gia đình. Đó chính là lý do vì sao không có cảm giác rằng “tôi sẽ chăm sóc điều dưỡng cho bạn” hay “tôi sẽ chăm sóc những đứa trẻ giúp bạn”, mà là tạo ra “ngôi nhà” thoải mái dễ chịu, mọi người ở đó hỗ trợ lẫn nhau. Trong một xã hội nơi mà các cách thức làm việc đang phát triển đa dạng, chúng tôi hy vọng rằng trong tương lai cách thức làm việc chăm sóc kép, nuôi dạy trẻ nhỏ khi làm việc điều dưỡng chăm sóc, sẽ tăng lên.
Phỏng vấn và bài viết / Tominaga Akiko Ảnh / Yamagata Takeshi (Cô Shiina), Shimobayashi Ayako (Cô Michinoshita)